Literatuur en romans

Boekbespreking: Zwemmen in het donker (T. Jedrowski)

Welkom in maart! Hebben jullie ook het gevoel dat februari voorbij is gevlogen? Ik vond het een lastige maand: veel sleur en weinig leuke dingen om te doen. Gelukkig waren er een paar warme dagen, daar knapte ik echt van op en ik voelde mijn dipje toen even wat minder. Dat ik een beetje last heb van een dip kan ik ook merken aan hoeveel ik lees. Ik las namelijk maar twee boeken in februari: Zoals u wenst en Zwemmen in het donker, waar ik vandaag wat over wil vertellen.

Zwemmen in het donker: hier gaat het over

Polen, 1980. De angstige, gedesillusioneerde Ludwik Gowacki, die binnenkort afstudeert aan de universiteit, is samen met de rest van zijn klas naar een landbouwkamp gestuurd. Hier ontmoet hij Janusz. Samen brengen ze een droomachtige zomer door met zwemmen in afgelegen meren, het lezen van verboden boeken en verliefd worden.

Maar als de zomer voorbij is, gaan de twee noodgedwongen terug naar Warschau, naar de harde realiteit van het leven onder de communistische partij. Verbannen uit het paradijs moeten Ludwik en Janusz beslissen hoe ze zullen overleven, en door hun verschillende keuzes worden ze uit elkaar gedreven.

Twee jongens tijdens een droomachtige zomer

Toen ik in de zomer van 2020 dit  boek aanvroeg, had ik net de film Call Me By Your Name gezien en daar moest ik aan denken toen ik las waar Zwemmen in het donker over gaat: twee jongens die op elkaar vallen en een droomachtige zomer beleven. En dat is ook zeker een groot onderdeel van het verhaal, maar uiteindelijk gaat het nog veel meer over de omstandigheden in Polen en wat dit met de levens van Ludwik en Janusz doet.

Geen vrijheid

In Polen is op dat moment totaal geen vrijheid. Al helemaal niet om op hetzelfde geslacht te vallen. Ludwik kan zich hier niet bij neerleggen en blijft zoeken naar uitwegen. Janusz is wat dat betreft heel anders. Hij wil gewoon in Polen blijven, een gezin stichten en Ludwik stiekem blijven zien. De situatie in het land beïnvloedt dus de hele relatie van deze twee mannen, die eigenlijk vooral bij elkaar willen zijn, maar dit niet kunnen en ook niet durven.

Trouw blijven aan jezelf

Als lezer leer je Ludwik en Janusz steeds beter kennen en ook de situatie in Polen is voelbaar. Je voelt hoe erg Ludwik ermee worstelt en hoe erg hij het allemaal vindt. Ik vond het vooral ook heel verdrietig toen de oude vrouw waar hij een appartement van huurde ziek werd en het gewoon niet mogelijk was om naar een dokter te gaan op een normale, eerlijke manier. Voor Ludwik was dit een enorme worsteling: ga ik tegen mijn eigen normen en waarden in om haar bij een dokter te krijgen of blijf ik trouw aan mezelf? Deze vraag komt wel vaker terug in het boek en het is eigenlijk bij beide opties steeds begrijpelijk waarom je ervoor zou kiezen.

Een uitweg

Uiteindelijk kiest Ludwik voor zichzelf en voor wat hem gelukkig gaat maken, hoe moeilijk dat ook is. Hij vindt een uitweg, ondanks dat hij daar toch een stukje van zijn ziel voor moet verkopen. Ik vond het heel boeiend om op deze manier te lezen en te leren over Polen in die tijd en hoe het was om daar te leven. Ik weet niet of ik net zoals Ludwik het had gedurfd om voor mezelf te kiezen.

You Might Also Like

No Comments

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: